Hem de nasıl bir rüya; Cam’dan bir kar küresinin içinde çok uzak bir alemde, nostaljik ve göz alabildiğine beyaz, bir o kadarda kendi memleketinizde tarihinizle iç içe hissedeceğiniz bir alem.

Evet, bu yazımda son yıllarda kış tatillerinin gözde destinasyonlarından biri olan masalsı güzelliklere sahip “KARS” ‘tan bahsedeceğim.

Yıllar önce daha yeni yeni kayak merkezlerinden biri olmaya başlayan henüz çok bakir olan Sarıkamış‘a iş ve tatil amacıyla gitmiştim. O zaman bolca kayak yaptım döndüm ancak bölgenin özellikleri, enerjisi, tarihi beni çok etkiledi. Kars hep çok merak ettiğim bir yer oldu.

Kars gerçekten de merak edilmeyi, görülmeyi hak ediyor. Tarihi size inanılmaz bir nostalji yaşatıyor ,doğa ve çevre ise çarlık rusyasında bir rus romancının elinden çıkmışçasına sizi etkiliyor

Kars’ı henüz görmemişseniz ve çok merak ediyorsanız bu yazı tam sizin için.. Masalsı Kars’ı ‘turist’ gibi değil farklılıklarını fark ederek kısa sürede doyasıya yaşamak isteyenler için..

DOĞU (ŞARK) EKSPRESİ İLE NOSTALJİK SEYAHAT

Masalsı olması kadar Kars‘a yapılan seyahatin en nostaljik tarafı elbette  DOĞU EKSPRESİ ile gerçekleştirilen tren yolculuğu.

Tren yolculukları kuşkusuz hepimizi çocukluğumuza götürür. Bitmesini hiç istemediğimiz bir yolculuktur asıl olan varılacak yer değil yolculuğun ta kendisidir. Nostaljik bir ortamda ve özellikle kar manzaralı yollarda yapılan bir tren yolculuğu kış mevsimi için tartışmasız en doğru tercih olacaktır. Bu nedenledir ki Doğu Ekspresi ile gerçekleştirilen Kars seyahatini mutlaka denemelisiniz. Herkese ama herkese hayatında en az bir defa bu seyahati yada kimilerine göre macera olan bu deneyimi mutlaka yaşamalarını tavsiye ediyorum

IMG_0727.jpg

Doğu Ekspres treni haftanın her günü Ankara’dan 18:00’da Kars’tan ise 08:00’de kalkıyor güzergahı ise : Ankara- Kırıkkale – Kayseri -Sivas – Erzincan-Erzurum – Kars

Yaklaşık 2 bin KM. olan yol Doğu Ekspresi ile 25 saat sürüyor. Belirtmem gerekirse yolun uzunluğu başta beni korkuttu bunun bir nedeni de son dakika karar verdiğimiz bu seyahatte yataklı vagonların tamamen dolu olması ve Pullman olarak seyahat etmek durumunda kalmamızdı. Buna rağmen seyahatimiz muhteşem manzaralar eşliğinde harikulade geçti öyle ki zamanın nasıl geçtiğini anlamadık bile .

IMG_0710.jpg

Doğu Ekspresi, farklı farklı insanların hayatlarına şahit olmak ve onların hikayelerini dinlemek, sohbet etmek tanımak, bu uzun gibi gorünen seyahat inanın bana sıkılmak bir yana dursun, vagonları doyasıya gezerken, kondüktörlerle trendeki insanlarla sohbet ederek hayatınızın en farklı deneyimlerinden birisini yaşam bir serüvendir.

Tren’in Restoran kısmında ise umduğumuz gibi bir menü ve ikramları bulamadığımızı belirtmemde fayda var .Gerçi temizlik ve güler yüzlü hizmet anlayışı bizden tam puan alsa bile menü ve servis kesinlikle böyle bir yolculuğa yakışır şekilde değildi. Dondurulmuş gıda ürünleri ikram edilmesi restoranın belli bir saatten sonra kapatılması doğru değil. Neyse ki bizim yanımızda hazırladığımız yiyeceklerimiz özellikle Erzurum ,da istasyona yaklaşırken telefon ile sipariş verip istasyonda beklerken gelen CAĞ KEBABI siparişimizin gelmesi yaşanılası bir tecrübeydi..Tadı hala damağımda desem?

Ama neyse ki sosyal medyayı benim gibi aktif kullananlar için güzel bir haberim var: Tren yolculuğunun büyük bir kısmında internet çekiyor.Kedisi ve köpeğinden ayrılamayanlar içinde güzel bir haberim var: vagonlara evcil hayvan da alıyorlar. Ancak hayvanınıza %50 indirimli bilet almanız gerekiyor ve sadece pulman vagonda geçerli oluyor.

Yaklaşık 25 saatin sonunda Kars’a ulaştık. Kars’a akşam saatlerinde ulaştığımız için Kars gezimize ertesi gün başlayacağız. Trenden indiğinizde -14 derece gibi bir soğukla karşılaşsak dahi gördüğümüz manzara bizi büyüledi. Tren garındaki o eski lokomotifi karlar içinde fotoğrafladıktan sonra  hem otelimizi hem de Kars‘ta kalacağımız süre içinde daha detaylı gezebilmek için gerekli olacak arabamızı kiralamak üzere kendimizi hemen şehir merkezine atıyoruz.

IMG_0723.jpg

Ardından kalacağınız otele giderek güzel bir uyku çekerek heyecan ile ertesi sabah bu güzel şehri ve çevresini gezmek için programımıza başlamayı hedefliyoruz.

Kars’ın şehir merkezine geldiğimizde ilk duyduğumuz izlenim  eski rus çarlığından Osmanlı imparatorluğuna kadar bırakılan tarihi bina ve eserlerle gerçekten farklı güzellikte bir yer olduğu izlenimini alıyoruz. Baltık mimarisinin Taş binaları, geniş yolları heykeller.. Her şey çok etkileyici..

9CF95C31-E95A-4C39-9841-A6A1254EA204.jpg

Kars ‘ta şehir merkezinde veya çevresinde konaklamak için oldukça iyi oteller var. Bu otellerden aklıma ilk gelen bir kaç tanesini linkleri ile birlikte incelemeniz için yazıyorum;

  • HOTEL KATERINA SARAYI
  • CHELTIKOV HOTEL
  • KAR’S HOTEL
  • KARS-ŞIRIN HOTEL
  • GALA PALACE SUITS

Oteller gayet güzel odalar geniş,temiz ve standartları yüksek fiyatlar bu standartlardaki oteller için uygun isterseniz pazarlık yapabiliyorsunuz. Otellerde ve restoranlarda aldığımız servis ve hizmet kalitesi (yiyecek kalitesi zaten çok iyi) İstanbul‘da bulabileceklerinizin ötesinde..

TARiH VE KÜLTÜR HAZiNESi KARS

Ertesi sabah erkenden uyanıp heyecanla merkezinden başlayarak şehri gezmeye başlıyoruz.

IMG_4376.jpg

Başta UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan Ani Harabeleri olmak üzere bölgede görülebilecek çok önemli tarihi ve dini mekanlar bulunuyor. Kars Kalesi gibi..

Ayrıca Taş Köprü, Beylerbeyi Sarayo, Hamamlar, Alman Evi, Katerina Köşkü, Ulu Camii, Evliya Camii, Yusuf Paşa Camii, Namık Kemal Evi, Kars Arkeoloji Müzesi, Ebu’l Hasan Harakani Türbesi bölgedeki başlıca ziyaret edilmesi gereken yerlerden . 12 Havariler Kilisesi veya Kümbet Camii bölgede görebileceğiniz diğer en önemli tarihi noktalardan. Kümbet Camii ya da Havariler Kilisesi  Kars´ta yer alan tarihi bir yapı doğu’nun Ayasofya‘sı diye nitelendiriliyor.

Bu önemli tarihi eserleri görmek için seyahatimizi planlarken ve dolaşırken kilise tarihçisi ve rehber olan  çok değerli Faruk Torunoğlu ile karşılaştık kendisi bizi kırmadı zamanını ayırdı pek çok tarihi eseri birlikte gezebilme şansımız oldu. Bizlere çok değerli ve önemli bilgileri aktaran Faruk hoca ile tanışmaktan ve anlattığı birbirinden değerli bilgileri dinlemekten onur duyduk Kendisi ile gerçekleştirdiğimiz sohbetin bir bölümünü 12 Havariler Kilisesi ile ilgili bilgileri sizlerle paylaşmak isterim;

Sadece 12 Havariler Kilisesi değil , değerli Faruk Torunoğlu bizi Ulu Camii ve Katherina Köşkü gibi çok değerli eserleri de gezdirdi. Özellikle geçmişte yaşanılan vahim bir olayın izlerini taşıyan ve şehrin günümüze kadar gelebilen en büyük Osmanlı eserlerinden olan Ulu Camii‘nin imami Sevki hoca buraya geldiğinizde mutlaka tanışılması gereken gerçek bir din bilgini, kültür elçisi. İşini bu kadar doğru yapmaya çalışan değerli insanları görmek tanımak, sohbet etmek ,bilgiler edinmek eşsiz bir deneyim oldu bizler için.

Güzel ülkemizin pek çok farklı yerinde olduğu gibi Kars’ ta çeşitli etnik gruplarını ve mezhepleri barındıran zengin ve renkli bir kültüre sahip. Kars’ın toplumsal yapısı çeşitli etnik gruplarının kültürel gelenekleriyle harmanlanmış. Bu özelliğiyle de etkileyici bir kent durumunda. Kars’ın nüfusunu AzerilerKürtlerTürkmen ve Terekeme’liler  oluşturuyor. Çok kültürlülüğün ülkemizin en buyuk zenginliği olduğunu burada daha net gözlemliyoruz. İnsanlar yardımsever cana yakın ve çok renkli bunun sayesinde yörenin zengin bir folkloru bulunuyor.

Bir notta doğu ‘ya seyahat edeceği için güvenlik konusunda endişe duyanlara gelsin; Kars’a gelirken güvenlik konusunda endişelenmenize gerek yok.Kars görebileceğiniz en güvenli yerlerden biri, konforlu ve güvenli otellerinden cana insanlarına kadar .Gönül rahatlığı ile gelebilir ve gezebilirsiniz.

ANI BİR DÜNYA AMA DÜNYA BİR ANI DEĞİL!

Ani harabelerini ancak bu söz bu kadar iyi ifade edebilir! Farklı bir yazının konusu olacak kadar değerli ve bir o kadar da geniş ve detaylı olan ANI HARABELERİ’ni bu yazım da hak ettiği şekilde anlatabilmem mümkün olamıyor ama bahsetmeden de geçmem hiç doğru olmaz.

M.Ö 300-350 Yılları arasında kurulan Ani şehri Kars‘ın güneydoğusunda yaklaşık 5 hektarlık bir alanda yer alıyor. Aslanlı kapıdan girilen bu alana kapının doĞu tarafIndaki patika yoldan yürüyerek önce Surp Amenap’r kitchen (Keseli) Kilisesine ulaşılıyor.Buradan Küçük Hamam ve basamaklarla inilen Tigran Honents (Boyalı) Kilisesine gidiliyor. Sonrasında Buyuk Katedral ve Ebu’l Manucehr Camii ne ulaşılıyor.Buradan  Büyük Selçuklu Hamam, Surp Ark’elots (Kervansaray) Kilisesi,ve Ebu”l Muameran Kulliyesinin kalıntılar görülebilir. Bakireler Manastırı, Selçuklu sarayı, Surp Krikor Kilisesi) muhteşem yapılar arasında ilk göze çarpanlardandır.

Ani harabelerini gezene kadar kar -kış umursamayan ben burayı gezerken cidden ufak çapta bir donma tehlikesi geçirdim.O nedenle bu muhteşem tarihi eserleri gezmeye kış aylarında geliyorsanız biraz daha kalınca giyinmenizi hatırlatmak isterim.

BÜYÜLEYİCİ ÇILDIR GÖLÜ

Efsaneye göre eskiden Çıldır Gölü’nün dibinde bir şehir varmış. Çukurda kurulmuş bu şehrin dokuz burma musluklu bir çeşmesi varmış. Şehrin Bey’i “Gece gündüz çeşmeden su alanlar sakın çeşmeyi kapatmayı unutmasınlar yoksa şehri su basar” dermiş.Şehirde yaşayan herkes bu buyruğa uyarmış. Bir gün akşamın karanlığında çeşmeden su doldurmakta olan bir kıza yedi yıldır gurbette olan ağabeyinin geldiğini müjdelemişler. Dokuz burma musluklu çeşmenin bir musluğundan su dolduran kız, sevincinden evine koşup giderken burmayı kapatmayı unutmuş.O gece çukur yerlerdeki evleri su basmış ve  dokuz burmalı çeşmenin yeri de kaybolmuş Evi biraz yüksekte olanlar işin farkına varınca çoluk çocuğun elinden tutarak hiçbir eşya almadan yokuş yukarı kaçmışlar.

Ertesi gün şehirden sadece kilisenin kümbeti görülüyormuş fakat akşama kadar oda sular altında kalmış.Şehirden sağ kurtulup kaçanlar Akçakala adasına gitmişler.”Çıldır Gölü” dibindeki dokuz burmalı çeşmenin suyundan ortaya çıkmış deniliyor. Her ne kadar efsane olsa da asıl merak uyandıransa sular altında kalan şehir olup olmadığı

IMG_4377.jpg

Çıldır, Kars ilinin bir ilçesi gibi bilinmekle beraber aslında Ardahan’a bağlı.. Hem şubatın ilk haftası yapılan festival hem de buz tutmuş göl üzerinde çeşitli aktivitelere katılarak vakit geçirmek için Şubat ayında  Çıldır Gölü’ne gitmenin tam vakti.

Gelin Çıldır’ı orada yaşamaktan oralı olmaktan büyük gurur duyan muhteŞem insanlardan dinleyelim.

Siz hiç donmuş, cam gibi buz üstünde yürüdünüz mü, 4X4 ile gezdiniz mi, atlı kızakla göl turu yaptınız mı ya da buz kırıp altındaki sudan balık tuttunuz mu? Bunların hepsini son derece heyecanlı bir o kadar da keyifli bir şekilde Çıldır Gölü’nde yaşıyorsunuz.IMG_2384.jpg8B6F81B5-ED3A-4626-89C4-892E48F0933A.jpg

KARS LEZZETLERI VE MUTFAĞI

Kars denildiĞinde aklımIza ilk gelen kuskusuz bize İsviçre alplerinde yasayan Heidi’nin yediği o muhteşem peynirlerden olan Gravyer peyniri gelir. Bu benzetme‘yi sadece ben yapmadım çünkü Kars’ ta içinde meşhur Kars Gravyeri ile birlikte 20 ye yakın peynir çeşidinin üretildiği Boğatepe Köyü‘nü İsviçreliler de Alp’lere benzetiyorlarmış .Boğa tepe köyünde bir de Türkiye nin ilk ve tek peynir müzesi bulunuyor.Geleneksel yöntemlerle yapılan Kars gravyeri çok özel bir peynir. Özelliği sütünden başlıyor En uygunu Rusçada fabrika anlamına gelen ‘Zavot’ denen bir melez Kafkas ineği. Gravyerin eşsiz tadını günde ancak 10 litre civarında süt verebilen bu inekler sağlıyor. Kar kalktıktan sonra 2 bin metrenin üzerindeki otlaklara yayılan inekler, bölgenin son derece zengin taze ot çeşitleriyle besleniyor. Gerek gravyer, gerekse Kars kaşarı sadece hayvanların otladıkları üç aylık kısa yaz döneminde üretiliyor.Kars Gravyeri konusunda SERKA Kalkınma Ajansı ve Kafkas Üniversitesi, Bogatepe Cevre Yasam Derneğinin çalışmalarıyla coğrafi işaret alınmış.

IMG_2388.jpg

Kars ‘ta en fazla gözünüze çarpacak diğer bir lezzet ise Kafkas Arısı Çiçek Balı .Kar ve Ardahan yörelerinde tarımsal ilaçlama yapılmadığından hatta (neyse ki) doğal koşullar nedeniyle yapılamadığından bu bal çok değerli çünkü doğal.

Zaten gerek Kars şehir merkezini gerekse Boğatepe koyunu gezerken Kars Gravyeri üretiminden bu lezzetli Bal çeşitlerinin yer aldığı pek çok marka ve dükkan göreceksiniz

Oraya gitmişken bunlardan bu lezzetlerden muhakkak alın ,dilerseniz siparişinizi kargo ile gönderebiliyorlar, hem alışveriş yaparken Gravyer Peynir ve Bal konusunda oldukça güzel bilgiler ediniyor tadım yapabiliyorsunuz

kars-bali.jpg

Muhteşem Kars lezzetlerine gelin, Kars Mutfağı ile devam edelim.

Özellikle kar yağmasıyla birlikte yenmesi önerilen Kaz eti tandır, haşlama veya kaz dolması şeklinde pişirilerek pilav ile servis ediliyor.

Bir bölgenin mutfağını belirleyen 2 temel unsurdan biri coğrafi koşullar ise diğeri ise yerleşik kültürün zenginliğidir. Kars kuzey doğu Anadolu da bulunması ve sert doğa koşullarının hüküm sürdüğü bir bölgede olması nedeniyle et ve hamur işi ağırlıklı bir mutfağa sahip olmakla birlikte etnik yapıdaki zenginliğin renkliliğin yöre mutfağına katkısı oldukça olumlu olmuştur.

Kars mutfağında Kaz eti ile yapılan yemeklerin yanı sıra,

Hörre Çorbası (un ve tereyağı ile yapılıyor)

Hangel veya Kars Mantısı ( sıcak suda haşlanan kare seklinde kesilmiş hamur parçaları soğan ve tereyağ ile hazırlanmış ve yoğurt sosu ile ikram ediliyor)

Piti Kebabı kuzu etinin safran ve kuyruk yağı ile pişirilip nohut ile harman edilmesi ile hazırlanan bir yemek et suyunda ıslatılmış lavaş ile yeniliyor)

Kars Katmeri  yufkaların rulo haline getirilip tepsiye sarmal şekilde döşenmesi ile yapılan katmer özellikle öğleden sonra çay buluşmalarında kadınların yaptıkları en leziz yöresel lezzetler arasında.

Bu ve buna benzer onlarca lezzetin tadılabileceği çok özel mekanlar var Kars ‘ta;

KARS EVLERI RESTAURANT & CAFE

Dekorasyonundan yöresel yemeklerin yer aldığı menüsüne kadar etkileyici bir mekan şehrin en popüler yerlerinden biri. Şehrin yerlisi de turisti de hep burada. Öncesinde ayran aşı çorbasıyla içleri ısıtmak şart tabii. Kaz eti yemeği tercih etmiyorsanız bir mantı çeşidi olan hangelin de tadına bakmalı. Üstüne bir Kars tatlısı olan umaç helvasından da yediniz mi mideniz bayram ederek ayrılabilirsiniz mekandan.

HANIMELI KARS MUTFAĞI

Kendi mutfağından çıkan nefis yemeklerinin yanı sıra, renkli bir aile isletmesi olması nedeniyle ev sıcaklığındaki atmosferiyle unutulmayacak anılarla yemek yiyebileceğiniz bir mekan. Yemek sırasında mekanın sahibinin bizzat kendisinin ustalıkla çalıp söylediği birbirinden güzel Azeri müzikleri dinleyip aşık atışmalarına veya farklı canlı müzik performanslarına da denk gelmeniz yemeğinize ayrı bir deneyim katıyor.

Bu otantik ve şirin mekanda biz harika bir akşam geçirdik menümüzde,

  • Ayran Aşı ,Eriste Aşı
  • Revan Köfte
  • Piti (Bozbaş)
  • Lahana ve Yaprak Sarması
  • Hangel
  • Kuzu Haşlama
  • Umaç Helvası ve Gafil Gonak Tatlısı vardı.

IMG_0902.jpgE35056BD-9F05-4487-8B44-9C6CC6BF1B87.jpg D3E3D192-C1BE-433A-861E-9D97B81F327E.jpg

Mekanın sahiplerinin her konukla, her masa ile bire bir ilgilenmesi burayı unutulmaz kılan diğer bir özelliği. Gecenin sonunda herkes ortak muhabbete dahil oluyor.

Bu lezzetlerin yanında tattığımız ev yapımı Süryani Şarabına doyamadık İstanbul’a getirmek üzere yanımıza da aldık.

Çetin – Dilek Adıgüzel ailesinin bu güzel mekanına muhakkak uğrayın ve eğer bu yazıyı okuduktan sonra giderseniz muhakkak sevgi ve selamlarımı iletin.8A35D611-4D59-4232-9DC5-6D6482F7F9B5.jpg

KILIÇOĞLU PASTANESİ

Öyle bir mekan ki konumu, bulunduğu tarihi binanın güzelliği, iç dekorasyonu ve birbirinden taze, lezzetli ürünleri çalışanların hızlı nazik güler yüzlü hizmet anlayışı ve servis kalitesi her bakımdan bizden tam puan aldı. Dilerseniz sabah göz doyuran çeşitleri ile kahvaltı yapabilir veya akşam geç saatte de olsa gelip taze mi taze pastane ürünlerini mükemmel çayını deneyimleyebilirsiniz. Muhakkak tavsiye ediyorum..

5CD59B38-75B1-4DDA-88EE-257025DC0396.jpg  6A0C111B-91A2-450C-9E01-F90A68B0FBDE.jpg

Kars‘ta elbette birbirinden farklı çok mekan var ancak ben köşemde kendim deneyimleyip memnun kaldıklarımı belirttim.

Bundan sonra yapacağım Kars seyahatlerimde daha fazla mekan ve lezzet deneyimlemeyi umuyorum.

Bir hafta süren Kars seyahatim de deneyimlediğim pek çok şeyi sizinle paylaşmaya çalıştığım bu yazımı Ani Antik şehrinin şiddetli soğuğuna rağmen kapıda kendi yaptıkları gülleri satan güzeller güzeli çocuklarla bitiriyorum.

Okul harçlıklarına destek olabilmek amacıyla biz sattıkları gülleri aldık. Ancak elbette sene boyunca ülkemizin farklı yörelerine yaptığımız seyahatlerimizde olduğu gibi dileğimiz, Kars ‘ta da yerel halka yeterli is imkanlarının sunulması çocukların okuldan ailelerinde büyü şehirlere göç etmesinin önüne geçilmesi idi.

251F5175-0C76-40DF-BB2C-2CEA30953482.jpg

Daha nice güzel seyahatleri sizlerle paylaşmak dileğimle,

Sevgiyle Kalın,
Nermin YURTOĞLU

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here